Hoe beïnvloeden bouwvoorschriften en -normen vochtbestrijding?

In Vlaanderen gelden verschillende regels die ervoor moeten zorgen dat woningen gezond en veilig zijn voor hun bewoners. Ze bepalen onder meer hoe een woning geïsoleerd en geventileerd moet worden, welke technieken gebruikt worden om water buiten te houden en aan welke kwaliteitsnormen een woning moet voldoen. Dat is allemaal netjes vastgelegd.
Toch zijn bouwvoorschriften geen garantie dat een woning nooit vochtproblemen zal krijgen. Waarom dat zo is en welke normen een rol spelen, lees je hieronder.

EPB-eisen: energiezuinig wonen zonder vochtproblemen

De belangrijkste bouwvoorschriften zijn de EPB-eisen (Energieprestatie en Binnenklimaat). Die gelden voor nieuwbouwwoningen en ingrijpende energetische renovaties.

De meeste mensen kennen de EPB-regelgeving vooral van de isolatie-eisen of de verplichting om energiezuinig te bouwen. Maar minstens even belangrijk is het onderdeel ‘binnenklimaat’. Een goed geïsoleerde woning houdt immers niet alleen warmte binnen, maar ook vocht.

Daarom maken ventilatievoorzieningen vandaag een vast onderdeel uit van de EPB-eisen. Een woning moet voldoende verse lucht kunnen aanvoeren en vochtige lucht kunnen afvoeren. Gebeurt dat niet, dan stijgt de luchtvochtigheid binnenshuis en kunnen condensatie en schimmelvorming ontstaan.

Dat verklaart ook waarom sommige woningen na een grondige renovatie plots vochtproblemen krijgen. Nieuwe ramen, extra isolatie en een luchtdichte gebouwschil zorgen voor een lager energieverbruik, maar zonder aangepaste ventilatie kan al die waterdamp die we produceren nergens meer naartoe.

De Vlaamse woningkwaliteitsnormen

Naast de EPB-regelgeving bestaan er ook wettelijke normen rond de kwaliteit van woningen. Die zijn opgenomen in de Vlaamse Codex Wonen en bepalen aan welke minimale eisen een woning moet voldoen op het vlak van veiligheid.

Ernstige vochtproblemen kunnen ervoor zorgen dat een woning niet langer voldoet aan de minimale kwaliteitsvereisten. Denk bijvoorbeeld aan opstijgend vocht dat muren aantast, doorslaand vocht dat binnendringt via de gevel of hardnekkige schimmelvorming die de gezondheid van bewoners in gevaar brengt.

Voor eigenaars die hun woning verhuren, kunnen zulke gebreken bovendien belangrijke gevolgen hebben. In ernstige gevallen kan een woning zelfs ongeschikt worden verklaard zolang de problemen niet zijn opgelost.

Buildwise: de technische handleiding voor aannemers

Naast de wettelijke regelgeving bestaan er ook technische richtlijnen die de bouwsector dagelijks gebruikt. In België is Buildwise (het vroegere WTCB) daarvoor de belangrijkste referentie. Buildwise schrijft geen wetten, maar ontwikkelt wetenschappelijk onderbouwde aanbevelingen voor architecten en aannemers. Ze beschrijven hoe alle werken correct uitgevoerd moeten worden om problemen op lange termijn te vermijden.

Zo publiceert Buildwise onder meer richtlijnen over:

• vochtkeringen tegen opstijgend vocht
• waterdichting van kelders en funderingen
• gevelconstructies en bescherming tegen slagregen
• correcte plaatsing van isolatie
• ventilatiesystemen
• aansluitingen rond ramen, deuren en daken

Wanneer aannemers die aanbevelingen volgen, verkleint de kans op bouwfouten die later tot vochtproblemen kunnen leiden.

Waarom ontstaan er ondanks alle regels toch vochtproblemen?

Wie al die voorschriften leest, vraagt zich misschien af waarom vochtproblemen dan nog zo vaak voorkomen. Daar zijn verschillende verklaringen voor.

De belangrijkste: sommige woningen zijn gebouwd voordat de huidige regelgeving bestond. Wie een woning uit de jaren 50, 60 of 70 koopt, mag die niet beoordelen volgens de huidige bouwvoorschriften. Veel technieken die vandaag vanzelfsprekend zijn, bestonden toen nog niet. Vocht krijgt er daarom na verloop van tijd vrij spel. Net daarom is het zo belangrijk om bij een grootschalige renovatie altijd in te zetten op vochtbestrijding, zowel behandeling als preventie.

Andere worden bakstenen na verloop van tijd ook gewoon poreuzer waardoor ze makkelijker vocht vasthouden. Trillingen in de ondergrond en kleine verzakkingen kunnen daarbovenop scheurtjes veroorzaken die water laten binnendringen. Of de vochtkering zelf, die zich onder de woning bevindt, kan na decennia blootstelling aan vocht beginnen te slijten. Ten slotte zijn ook uitvoeringsfouten nooit volledig uit te sluiten. Zelfs de beste bouwvoorschriften bieden geen garantie wanneer materialen verkeerd geplaatst worden.

Een professionele analyse blijft de eerste stap

Hoewel bouwvoorschriften veel problemen helpen voorkomen, vertellen ze nooit waarom een vochtprobleem vandaag precies ontstaat. Een vochtplek onderaan een muur kan wijzen op opstijgend vocht, maar evengoed veroorzaakt worden door een lek, condensatie of doorslaand vocht. De zichtbare schade lijkt vaak sterk op elkaar, terwijl de oplossing volledig verschillend is. Een correcte diagnose blijft daarom altijd noodzakelijk.

Een vochtspecialist onderzoekt niet alleen de zichtbare schade, maar bekijkt ook hoe de woning werd opgebouwd, welke renovaties eerder zijn uitgevoerd en hoe de constructie aansluit bij de huidige normen. Op basis van vochtmetingen en een grondige inspectie kan het vocht dan voor eens en voor altijd uit je woning verjaagd worden.

Aquatec helpt je met een duurzame oplossing

Zit je met vochtproblemen? De specialisten van Aquatec analyseren elk vochtprobleem grondig en zoeken niet alleen naar de zichtbare schade, maar vooral naar de onderliggende oorzaak. Op basis daarvan stellen we een gerichte behandeling voor die rekening houdt met de constructie van de woning én met de geldende bouwvoorschriften. Zo ben je zeker van een oplossing die niet alleen vandaag werkt, maar ook op lange termijn je woning drooghoudt.

Benieuwd naar wat we voor jou kunnen doen? Neem vandaag nog vrijblijvend contact op met Aquatec.